İLİN EKONOMİK DURUMU

1. SANAYİ VE TİCARET

Kırıkkale bir sanayi kenti olduğu kadar  aynı zamanda önemli bir tarım kenti konumundadır.

Nüfusun % 52'si tarım alanında iştigal ederken sanayi kesiminde çalışan % 21 oranındadır. MKEK fabrikaları, Kırıkkale Üniversitesi ve TÜPRAŞ Rafinerisi ilin önemli ekonomik yapısını  oluşturur. OSB'deki gelişmeler yeni istihdam oluşturmakla birlikte  daha arzu edilen seviyeye ulaşılamamıştır. Özel sektör  yatırımlarında  son yıllarda belirli bir artış gözlenmektedir. Tarım ve hayvancılık ilin ekonomik yapısında  önemli bir gelir payına  sahip olup özellikle ilçe, kasaba ve köylerin geçim kaynağını bu sektör oluşturmaktadır.

2006 HAZİRAN AYI  (MKEK)

S.NO	KURUM ADI	PERSONEL
1.	M.K.E.K.  Destek Tesisleri	243
2.	Silah Fabrikası Müdürlüğü	667
3.	Mühimmat Fabrikası Müdürlüğü	1278
4.	Ağır Silah ve Çelik Fabrikası Müdürlüğü	448
5.	Pirinç Fabrikası Müdürlüğü	373
6.	Nitroselüloz Fabrikası Müdürlüğü	251
7.	Hurda İşletme Müdürlüğü	80
	TOPLAM	3.320

376 iş merkezinin bulunduğu Küçük Sanayi Sitesi, İlin ekonomik yapısında önemli yer tutmaktadır. Orta ve büyük ölçekli sanayi kuruluşlarında 7.000’e yakın işçi istihdam edilmektedir.

64 parselden oluşan Organize Sanayi Bölgesinin alt yapı çalışmaları bitirilmiştir. 2000 ‘li yılların başında onlarca fabrikanın burada faaliyete geçmesi ile 4.000 ila 7.000 kişiye yeni istihdam alanları yaratılmış olacaktır.

Küçük Sanayi Sitesi ile Organize Sanayi Bölgesinin Kırıkkale Üniversitesine çok yakın olması nedeni ile bilimsel danışma hizmetlerinin yapılması ekonomik büyümeye önemli katkı sağlayacaktır.

Keskin – Cankurtaran Mevkiinde projesi kabul edilen 2. Organize Sanayi Bölgesi alt yapı çalışmalarına kısa sürede başlanılacaktır. Kırıkkale 21.yüzyılda Devlet ve özel sektör yatırımları için cazip sanayi merkezi haline gelecektir.

2006 yılı haziran ayı itibariyle Bütçe Gelirleri tahakkuku  261.073.876.80 YTL. olup  bütçe tahsilatı  ise 217.234.426.50 YTL’dir.  İl’deki 13.134 vergi mükellefi  vergisini  zamanında  ve  düzenli ödenmektedir. Toplam  kamu harcamaları  175.669.467.30 YTL olup  harcama karşılama oranı  % 18’dir.

DİE 2001  verilerine göre  Kırıkkale’de  kişi başına  düşen Milli Gelir  2.725 $’dır. Bu özelliği  ile İlimiz  Türkiye sıralamasında  10. sırada  yer almaktadır.

2. TARIM

Kırıkkale’nin ekonomik yapısında tarım, önemli bir geçim kaynağıdır. Aktif nüfusun % 51.2'si tarımla uğraşmaktadır.

İldeki tarıma elverişli arazi 306.506 hektar olup İl yüzölçümünün % 66,2'sini teşkil etmektedir. Tarım arazilerinin % 96'sı tarla arazisi olarak kullanılmaktadır. Sulanabilme imkanına sahip olan tarım arazisi miktarı 38.399 hektardır.

Genel olarak il topraklarında hububat üretimi yaygındır. Bunun yanı sıra baklagiller ve endüstriyel bitki üretimi de yaygınlaşmaya başlamıştır. Yörede kavun, karpuz ve üzüm üretimi de önemlidir. Bunlara ilişkin ekim alanı, üretim ve verim durumları aşağıdaki tabloda sunulmuştur :

TARIMSAL ÜRETİM-2005

Tarım sektöründe verimi artırmaya yönelik demonstratif çalışmaların yanı sıra sulu tarıma geçişi sağlayacak gölet ve baraj yapımlarının etütleri hızlandırılmıştır. İlimizde tarımsal sulamaya önem verilerek, Balışeyh- Akçakavak, Sulakyurt ve Kızılırmak - Hamzalı Barajları ile Keskin Ceritmüminli Göletinin etüdü yaptırılmış, projelendirme çalışmaları devam etmektedir. Hasandede ve Keskin-Cinali Göletlerinin yapımına başlanmıştır.

İLDEKİ HAYVAN VARLIĞI - 2006

                                                    2005 YILI

Balışeyh İlçemizde 850 da. arazi üzerine AYTAÇ A.Ş. tarafından kurulan 90 da. kapalı alanda 300.000 adet kapasiteli bir damızlık piliç üretim tesisi kurulmuş ve 2001 yılında hizmete açılmıştır.

Özel İdare tarafından desteklenen tarım sektöründe gerçekleştirilmekte olan diğer önemli projeler ise; pnömatik mibzer alımı, kültür mantarı kompost hazırlama tesisi, alabalık ve aynalı sazan yetiştiriciliği, mısır silajı yaygınlaştırma ve yem bitkileri ekim projesidir.

İl orman yönünden yeterli değildir. Bu amaçla İlimizdeki ağaçlandırma çalışmalarını hızlandırmak amacıyla Özel İdarece Orman İşletme Müdürlüğü ile işbirliği yapılarak 1997 yılında Keskin’de kurulan fidanlıkta 150 bin akasya fidanı üretilmiştir. Ayrıca Kırıkköyünde tesis edile fidanlıkta ise 500.000 adet/yıl meşe fidanı üretilmesi planlanmıştır. 1996 yılında 503.000 adet, 1997 yılında 900.000 adet, 1998 yılında 1.702.500 adet ve 1999 yılında ise 400.000 adet fidan dikimi gerçekleştirilmiştir. 2000 yılında da 1.060.000 adet fidan dikilmiştir. 2001 yılında ise 927.000 adet fidan dikilmesi hedeflenmiştir. 2003 yılında ise toplam  660.000 adet fidan dikilmiştir. Ayrıca kamu kurum ve kuruluşlarının işbirliğiyle  65.700 adet meşe, akasya, karaçam ve sedir fidanı temin edilmiştir.

İLİN ÖZEL SEKTÖR DURUMU

Ticaret ve Sanayi Odasına kayıtlı  olan toplam 2451 işyerinin 1104’ü ticaret, 3 otel, 28 lokanta gibi alanlarda, 994’ü Toplum Hizmetleri, Sosyal ve Kişi Hizmetleri, 353’ü İmalat Sektörü alanında  faaliyet  göstermektedir.  Çalışan işçi sayısı  3640 kişidir. Çalışan  kişilerin  tahmini  aylık  gelirleri  asgari  ücrettir.

Özel  sektörün  imalat ağırlığı, Metal,  Tarım Alet ve Makineleri, Ağaç İşleri, MKE ve  TÜPRAŞ  yan sanayiden oluşmaktadır. Bu işletmelerin  kapasite  kullanım  oranlarının  TÜRKİYE  ortalamasından  düşüktür ve özellikle  pazarlama  ve finansman  sorunları görülmektedir. İlimizde  bulunan  özel sektörlerden otomotiv  yedek parçası, direksiyon elemanları imalatı ve tarım aletleri  ile askeri  ekipmanları imal eden  firmaların  yıllık kapasitelerinin  % 10’u  Pakistan, İran, Almanya, Arnavutluk, Eritre (Güney Afrika ülkesi) mobilya ve modüler mobilya imal eden  firmaların  yıllık  kapasitelerinin  % 10’u  Fransa, İtaya, İsviçre, Hollanda, Birleşik Arap  Emirlikleri, İsrail  ve Irak  ülkelerine  ihraç edilmekte olup, Yıllık  1.500.000 Amerikan  Doları gelir elde edilmektedir. TÜPRAŞ’ın  İlimizde  bulunması nedeniyle  İlimiz  petrol ve petrol ürünleri , tarım alet ve  makineleri, otomotiv yedek parça  imalatı, askeri ekipmanlar,  silah sanayi, çelik  kapı imalatı,  ev ve büro mobilya  üretimi  ile kırsal  alanların  ekilir  olması  nedeniyle  un ve unlu  mamuller  imalat  yatırımlarına uygundur.

İLİN SANAYİ DURUMU

MAKİNE KİMYA ENDÜSTRİ KURUMU

 1- MKEK Destek Tesisleri

Bölge Destek Tesisleri 1925 yılında Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğüne bağlı Gurup Müdürlüğü olarak kurulmuştur. Müdürlük 1950 yılına kadar Kırıkkale Fabrikalarının personel atama, malzeme ikmal, idari, sosyal ve Telekomünikasyon hizmetlerini karşılayan bir ünite olarak çalışmıştır. 1 Nisan 1950 tarihinde MKE Kurumu Genel Müdürlüğüne bağlı Bölge Müdürlüğü olarak görevine devam etmiştir. Genel Müdürlüğün 06. 12. 1990 tarih ve 491 sayılı kararı ile Elektrik Makineleri Fabrikası ile Bölge Müdürlüğü birleştirilmiştir.

2- MÜHİMMAT FABRİKASI

1925 Yılında Askeri Fabrikalar Umum Müdürlüğüne bağlı bir Fabrika olarak temeli atılan Mühimmat Fabrikası, 15 cm. çapına kadar olan mühimmatların deneme üretimine 1929 yılında başlamıştır.

1950 yılında; 8 Mart 1950 tarih ve 5591 sayılı kanunla kurulan MKE Kurumuna devredilmiştir.

MKE Kurumu 8 Haziran 1984 tarih ve 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile Kamu İktisadi Teşebbüsü olarak yeniden teşkilatlanmış ve Mühimmat Fabrikası da yine bu kuruluşa fabrika olarak bağlanmıştır.

Mühimmat Fabrikası MKE Kurumu Yönetim Kurulunun 19 Aralık 1990 tarih ve 515 sayılı kararı ile;

Mühimmat Fabrikası

Hassas Mekanik Fabrikası

İmla Fabrikası

şeklinde üç fabrika olarak ayrı ayrı faaliyetlerini sürdürürken, Yüksek Planlama Kurulunun 25.02. 1993 tarih ve 93/T-19 sayılı kararı ile MÜHİMMATSAN (Mühimmat Sanayi ve Ticaret A.Ş.) adı altında birleştirilerek 01.05.1993 tarihinden itibaren faaliyetine başlamıştır.01.04.2003 Tarihinden itibaren yüksek planlama kurulunun 06.02.2003 Tarih ve 2003T/1 sayılı kararı ile Mühimmat Fabrikası olarak faaliyetine devam etmektedir.

3- SİLAH FABRİKASI

Türk Silahlı Kuvvetlerinin hafif silah ihtiyaçlarını karşılamak maksadıyla 1935 yılında kurulan fabrika, 1939 yılında, “2 No’ lu Tüfek İşletmesi” adı altında ve çok kısa bir süre sonra da müstakil bir müdürlüğe dönüşerek faaliyetlerine başlamıştır.

Mavzer Tüfeği imalini izleyen 2.Dünya Savaşı yıllarında komple Kubuz üretimine yönelinmişse de, savaşın sona ermesiyle birlikte bu üretime son verilmiştir. Fabrika da, 1949 yılında av çiftelerinin imalatına başlanmıştır.

1950 yılında Milli Savunma Bakanlığına bağlı Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğünün Makine Kimya Endüstrisi Kurumu adıyla bir iktisadi devlet teşekkülüne dönüşmesiyle birlikte, işletme bu kuruma bağlı bir müdürlük olarak faaliyetlerine devam etmiştir.

İşletmenin adı, 1968 yılında “ SİLAH VE TÜFEK FABRİKASI ” olarak değiştirilmiştir.

Makinalı tabanca üretimine 1986 yılında başlamış ve işletmenin mamulleri arasına bir yenisi daha konmuştur. 1999 yılından itibaren yeni tip tüfek üretimine başlanmıştır. 5 aralık 1990 tarihine kadar üretimlerini aralıksız sürdüren fabrika, bu tarihten itibaren de Silahsan Hafif Silah Sanayii Ve Ticaret Anonim Şirketi’ne dönüşerek faaliyetlerini sürdürmektedir. 01.04.2003 Tarihinden itibaren yüksek planlama kurulunun 06.02.2003 Tarih ve 2003T/1 sayılı kararı ile Silah Fabrikası olarak faaliyetine devam etmektedir.

4- NİTROSELÜLOZ  FABRİKASI

Yapım ve montaj ihalesi 04.12.1936 tarihinde Köln-Rottweil Kuruluşu’ na verilmiş, 14.05.1937 tarihinde Fabrikanın temeli atılmış, 01.11.1938 tarihinde deneme üretimine başlanmış ve 01.05.1939 tarihinde işletmeye alınmıştır.

14.05.1937 günü temel atma töreninde Fabrikanın Enerji Üretim Tesisi temeline aşağıda sunulan satırları içeren bir kutu konmuştur.

-“Büyük Önder KEMAL ATATÜRK Cumhurreisi, İsmet İnönü Başvekil, Kazım Özalp Milli Müdafa Vekili ve Fevzi Çakmak Genel Kurmay Reisi iken General Eyüp Durukan’ın, Askeri Fabrikaların Umum Müdürlüğü esnasında 14.05.1937 tarihinde Kırıkkale Barut Fabrikası temeli atıldı.”

Köln-Rottveil Kuruluşu, 01.11.1938 günü, 68 binadan oluşan, Fabrikanın yapım ve montajını bitirmiş ve tesisleri deneme işletmesine almıştır. Fabrikada, 8 saatte 700 kg. tüfek barutu ve 700 kg. top barutu olmak üzere toplam 1400 kg. barut üretilmiştir. 01.05.1939’da, fabrika Köln-Rottveil Kuruluşun’dan teslim alınmış ve Askeri Fabrikalar Genel Müdürlüğünce işletmeye alınmıştır.

1959-1962 yılları arasında yapılan yatırımlarla kapasitesi, 1800 Ton/yıl tek bazlı top barutu üretebilecek şekilde arttırılmıştır. 1988 yılında Bowas-Induplan Firması tarafından yenilenen Nitroselülöz üretim hattının kapasitesi 10 Ton/güne çıkarılmış ve uluslararası standartlara uygun kalitede Nitroselülöz üretimi başlamıştır.

Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu Yönetim Kurulu’nun 16.07.1992 gün ve 201 sayılı kararı ile 233 no’lu kanun hükmündeki kararname hükümleri çerçevesinde Kırıkkale Barut Fabrikası’nın Nitrosan Nitroselülöz Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’ne dönüştürülmesi kararlaştırılmıştır. Yüksek Plânlama Kurulu’nun 25.02.1993 gün ve 93/1-19 sayılı kararı ile Kırıkkale Barut Fabrikası’nın Nitroselülöz Sanayi ve Ticaret A.Ş. olarak bağlı ortaklık şekline getirilmesine karar verilmiştir. Nitrosan’ın ana sözleşmesi 21 Nisan 1993 gün ve 3265 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yayınlanmıştır. Nitrosan A.Ş. endüstriyel ve ticâri etkinliklerine 01 Mayıs 1993 günü başlamıştır.01.04.2003 Tarihinden itibaren yüksek planlama kurulunun 06.02.2003 Tarih ve 2003T/1 sayılı kararı ile Barut Fabrikası olarak faaliyetine devam etmektedir.

5- HURDA İŞLETME MÜDÜRLÜĞÜ

1952 yılında kurulmuş bulunan Maden Hurdacılığı Türk Anonim Şirketinin görülen lüzum üzerine tasfiyesine müteakip bu şirketin görevleri, ilgili bakanlıkların tasvibi ile, 1938 yılında MKEK bünyesinde kurulan Mühimmat Fesih ve Hurda İşletme Müdürlüğüne verilmiştir.

1966 yılında Hurda Tedarik Müdürlüğü adı altında İkmal Dairesi Başkanlığına bağlanan işletme, daha sonra 1974 yılında Hurda İşletmesi Müdürlüğü şeklinde teşkilatlandırarak Genel Müdürlüğe bağlı bir birim olarak faaliyetlerini sürdürmüştür.

Yüksek Vasıflı Çelik Fabrikası Müdürlüğü ve Hurda İşletmesi Müdürlüğü bünyesinde bulunan tesislerin bir arada daha verimli çalışacağı görüşünden hareketle Yüksek Planlama Kurumunun 25.02.1993 tarih ve 93/T-19 sayılı kararıyla bu iki müdürlükle birleştirilerek MKE Hurda İşletmeleri A.Ş.(HURDASAN) adı altında MKEK’ na ait bir bağlı ortaklık haline getirilmiş ve şirket 01.05.1993 tarihinden itibaren faaliyetlerine başlamıştır.

Kırıkkale, Seymen ve Aliağa olmak üzere üç işletmesi bulunmaktadır.

Hurdasan A.Ş. Genel Müdürlüğüne bağlı olarak çalışmasını sürdüren Kırıkkale İşletme Müdürlüğü, Kısım Müdürlükleri ve şeflikler düzeyindedir.01.04.2003 Tarihinden itibaren yüksek planlama kurulunun 06.02.2003 Tarih ve 2003T/1 sayılı kararı ile Hurda Fabrikası olarak faaliyetine devam etmektedir.

6- PİRİNÇ FABRİKASI

1928 Yılında “ PİRİNÇ DÖKÜM VE HADDEHANESİ ” adıyla askeri fabrika statüsünde hizmete açılmıştır ve 1950 Yılında neşredilen 5591 sayılı yasayla, Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu (MKEK) bünyesine alınarak “ MKEK PİRİNÇ FABRİKASI ” adını almıştır.

<font face="